Het verhaal achter de Goudse glazen

Als je over de Markt in Gouda loopt en omhoogkijkt, zie je de torens van de Sint-Janskerk boven de daken uitsteken. De kerk heeft de stad al vijf eeuwen bewaakt. Maar haar ware rijkdom zit van binnen: 72 glas-in-loodramen die behoren tot het mooiste wat de mensheid ooit heeft gemaakt van glas, lood en licht.

De langste kerk van Nederland

De Sint-Janskerk meet 123 meter van voor naar achter, daarmee de langste kerk van Nederland. Ze werd gebouwd in de 15e en 16e eeuw op de plek van een eerdere romaanse kerk die in 1361 afbrandde. De huidige gotische kerk groeide over decennia uit tot het imposante bouwwerk dat bezoekers vandaag nog steeds de adem beneemt.

Maar het zijn niet de stenen muren die de Sint-Janskerk wereldberoemd maken. Het zijn de ramen.

72 ramen, eeuwen aan verhalen

Tussen 1555 en 1603 werden de 72 glas-in-loodramen geplaatst. De vroegste ramen, de zogeheten Glazen van Gouda, werden geschonken door koningen, edellieden en kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders uit heel Europa. Elk raam vertelt een eigen verhaal: bijbelse taferelen, historische gebeurtenissen en portretten van de schenkers zelf.

De ramen zijn ontworpen door de gebroeders Dirck en Wouter Crabeth, twee Goudse meesters wier werk wordt gezien als het hoogtepunt van de Nederlandse glasschilderkunst. Hun techniek, het werken met dikke transparante glaslagen in combinatie met fijn geschilderde details, was in die tijd revolutionair en is tot op de dag van vandaag ongekend.

De Reformatie en een uniek wonder

In 1572, tijdens de Reformatie, werden kerken door heel Nederland geplunderd. Altaarschilderijen werden vernietigd, beelden stukgeslagen, kostbaarheden meegenomen. De Sint-Janskerk onderging hetzelfde lot, maar de ramen bleven gespaard. Waarom? Omdat de ramen geen religieuze beelden konden worden verwijderd zonder de kerk te verwoesten. Het glas bleef, en daarmee overleefden de glazen de eeuwen.

Dat is het wonder van de Goudse glazen: ze zijn origineel. Niet gerestaureerd tot onherkenbaarheid, niet verplaatst naar een museum. Ze hangen nog altijd op de plek waarvoor ze zijn gemaakt, in het licht dat er altijd al doorheen heeft gevallen.

Van glas naar naam: het verhaal van Gouds Glas

Wanneer je bij Gouds Glas binnenloopt, zie je de verwijzing naar de ramen in alles terug. De naam zegt het al: Gouds Glas. Niet vernoemd naar kaas of stroopwafels, maar naar het glas-in-lood dat de Sint-Janskerk wereldberoemd maakt.

De oprichters van het restaurant wilden een plek creëren die aansluit bij de sfeer van de kerk aan de overkant van de Markt: warm, kleurrijk, vol licht en met een gevoel van geschiedenis. Een grand café waar de glas-in-loodtraditie van Gouda voelbaar is, zonder dat het zwaar of museaal wordt.

Die filosofie zie je terug in de boogvormen die de basis zijn van het interieur, in de goudtinten die overal terugkomen, en in de manier waarop wij koken: seizoensgebonden, eerlijk en met oog voor detail. Net als de glazeniers van weleer.

Een bezoek aan de kerk: praktisch

De Sint-Janskerk is het hele jaar open voor bezoekers. In de zomermaanden zijn er regelmatig rondleidingen die extra toelichting geven bij de ramen. Een audioguide is beschikbaar in meerdere talen.

• Adres: Achter de Kerk 16, Gouda
• Openingstijden: Ma–Za 9:00–17:00 (nov–mrt t/m 16:00), zo vanaf 12:00
• Entree: Volwassenen €5, kinderen t/m 12 jaar gratis
• Loopafstand Gouds Glas: 2 minuten via de Markt

Gouda ontdekken begint op de Markt

De Sint-Janskerk, de Goudse glazen, de kaasmarkt, de grachten: Gouda heeft een rijkdom die veel bezoekers verrast. En in het midden van dat alles staat de Markt, het plein waar de stad al vijf eeuwen om heen draait. Wij staan er op nummer 40, klaar om uw dag in Gouda compleet te maken.